Asansör bakım formu: standarda uygun kayıt nasıl görünür?
Bakım firması her ay bir form bırakır; çoğu binada bu form dosyaya okunmadan girer. Oysa formun iskeleti bir standartta tarif edilmiştir ve iki dakikalık bir bakış, bakımın gerçekten yapılıp yapılmadığını değilse bile kaydının ciddiye alınıp alınmadığını gösterir. Bu yazı formu teslim alan tarafa — bina yönetimine, otel ve AVM teknik ekibine — neye bakacağını anlatır.
Standart iki ayrı kontrol listesi tanımlar. Yaygın kağıt formlar ikisini tek tabloda birleştirir; kimin neyi kontrol ettiği ve kimin imzasının neyi kapsadığı o tabloda okunamaz hale gelir.
Dört metin, dört ayrı iş.
Asansör bakımının etrafında dört ayrı metin dolaşır ve sık sık birbirine karıştırılır. Ayrımı bilmek, yanlış belgeyi kabul etmemek için yeter.
| Metin | Ne düzenler | Sizin için anlamı |
|---|---|---|
| TS EN 13015+A1 | Bakım talimatlarının içeriğini kurala bağlayan standart. Bakım kontrol listeleri (Ek A) ve tesis sahibinin kontrolleri buradan çıkar. | Formun iskeleti bu standarda dayanmalı; dayandığı formda görünmeli. |
| TS 12255 (hizmet yeterliliği) | Bakım firmasının hizmet yeterliliğini tanımlar; TSE-HYB belgesi buna dayanır. | Form, firmanın kalite sistemine kayıtlı bir doküman olmalı: doküman numarası ve versiyonu görünmeli. |
| Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği | Bakımı aylık ve sözleşmeli kılar; bakımı monte eden veya yetkili servis yapar. | Her ay bir form birikmeli. Eksik ay, denetimde ilk sorulan şeydir. |
| Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği | Yılda bir, A tipi muayene kuruluşunun kontrolü; sonuç renkli etiketle ilan edilir. | Bu AYRI bir belgedir. Aylık bakım formu muayene raporunun yerine geçmez — geçiyormuş gibi sunulmamalı. |
Aylık bakım formu, bakım firmasının kendi işinin kaydıdır. Yıllık periyodik kontrol ise bağımsız bir A tipi muayene kuruluşunun işidir ve sonucu renkli etiketle ilan edilir. Bakım formunun üzerinde "muayene raporu" izlenimi veren dil görürseniz durup sorun: iki belge birbirinin yerine geçmez.
Üç ekipman, üç ayrı liste.
Standardın bakım kontrol listeleri ekipman tipine göre ayrılır. Elektrikli asansör listesi tahrik kasnağı, dişli kutusu ve karşı ağırlık içerir; hidrolik listede bunlar yoktur, yerine tank, valfler, el pompası ve boru sistemi vardır. Biri diğerinin alt kümesi değildir.
- A.1
Elektrikli asansör
31 bileşen, yaklaşık 76 tekil kontrol. Tahrik makinası, fren, halatlar, kabin ve durak kapıları, kuyu ekipmanı.
- A.2
Hidrolik asansör
36 bileşen, yaklaşık 75 tekil kontrol. Tank birimi, kaldırıcı, valfler, el pompası, hortum ve boru sistemi bu listeye özgüdür.
- A.3
Yürüyen merdiven ve bant
22 bileşen, 34 kontrol. Basamaklar, el bandı, tarak plakaları, emniyet anahtarları.
Binanızda hidrolik asansör varsa formda hidrolik ünitenin maddelerini arayın. Elektrikli asansör listesiyle "bakılmış" hidrolik asansör, formun standarttan değil bir şablondan kopyalandığının işaretidir.
Teslim aldığınız formda ne aranır.
| Alan | Neden orada olmalı |
|---|---|
| Ekipman kimliği | Tesis tipi ve seri numarası standardın doküman kurallarındandır; hangi asansöre ait olduğu tartışmasız olmalı. Çok asansörlü binada 'asansörler' diye tek form olmaz. |
| Doküman no + versiyon | Form, bakım firmasının kalite sistemine kayıtlı bir dokümandır; başlıksız bir Word tablosu değil. |
| Sayfa numarası (1/2 gibi) | Standart, eksik sayfanın tespit edilebilmesini ister. İki sayfalık formun ikinci sayfası kaybolduğunda bunu ancak numara gösterir. |
| Bileşen listesi + her birinin durumu | Bakımın neyi kapsadığını bu liste gösterir. 'Genel bakım yapıldı' cümlesi bir kontrol kaydı değildir. |
| Kodlu arıza tipi | Standart, aynı arızanın tekrarının tespit edilebilmesi için arıza tiplerinin kayda geçmesini ister. Serbest metin ('kapı arızası giderildi') tekrarı görünmez kılar. |
| Kullanıma kapatma kaydı | Hemen giderilemeyen tehlikeli durumda tesis servis dışı bırakılır ve sahip haberdar edilir. Formda bu sonucun ayrı ve vurgulu bir yeri olmalı. |
| Tesis sahibi kontrolleri — ayrı blok, ayrı imza | Standart bu maddeleri bakımcıya değil size yükler. Sizin imzanız kendi kontrollerinizi, bakımcının imzası kendi listesini kapsamalı. |
| Tarih, süre ve imzalar | Bakımın ne zaman yapıldığı ve iki tarafın teyidi. İmzasız form, denetimde beyandan ibarettir. |
Tesis sahibinin kendi kontrolleri.
Standart, bazı kontrolleri bakım firmasına değil tesis sahibine — yani size — yükler: durak önlerinin aydınlatması, kat seviyesinde durma hassasiyetinin gözlenmesi, kapıların serbest hareketi, alarm tertibatının çalışması gibi gündelik gözlemler. Asansör için 11, yürüyen merdiven için 12 maddedir ve periyodunu siz belirlersiniz.
- Bu maddeler bakımcının tablosuna sıkıştırılmışsa, sizin yükümlülüğünüz onun sütununda kaybolmuş demektir.
- Doğrusu, formun ayrı bir bloğunda durması ve bina yönetiminin imzasıyla onaylanmasıdır.
- Bir kazada veya denetimde bu blok, yalnız bakımcının değil sizin de görevinizi yaptığınızı belgeler — asıl değerli olan budur.
Sık karşılaşılan hatalar.
- Elektrikli ve hidrolik asansörün tek listeyle geçilmesi — standartta ikisi ayrı listedir; hidrolik listede tahrik kasnağı yoktur, valf ve pompa maddeleri vardır.
- Tesis sahibinin maddelerinin bakımcının tablosuna sıkıştırılıp çift onay kutusuyla geçilmesi — kimin kontrolü olduğu belirsizleşir.
- Arıza kayıtlarının serbest metinle tutulması — aynı arızanın üçüncü tekrarı hiçbir zaman görünmez.
- Çok sayfalı formun sayfa numarasız basılması — kaybolan sayfa fark edilmez.
- Aylık bakım formunun yıllık periyodik kontrol raporu yerine sunulması — ikisi ayrı belgelerdir, biri diğerini karşılamaz.
- Formun tek nüshasının bakım firmasında kalması — firma değişince binanın bakım geçmişi de gider.
Bu formun jetek1.com'daki karşılığı.
jetek1.com'un teknik servis modülünde bakım formları bu standardın kontrol listelerinden üretilir: elektrikli, hidrolik ve yürüyen merdiven ayrı kataloglardır; arıza tipleri kodludur; tesis sahibinin kontrolleri ayrı blokta, ayrı imzayla durur. Her belge ekipmanın kendi sicilinde birikir — bakım firması değişse de geçmiş binada kalır.
Bu sayfa, bakım kaydının yapısını tanıtır; standardın veya yönetmeliklerin metni değildir. Madde ve liste atıfları standardın yapısına işaret etmek içindir; bağlayıcı gereklilikler için TS EN 13015+A1'in ve yürürlükteki yönetmeliklerin güncel metnine, tereddütte asansör yetkili servisinize ve A tipi muayene kuruluşunuza başvurun.